RSS

Nhà văn Nguyên Ngọc: Không thể lẫn lộn lịch sử với chính trị

05 Aug

Với nhà văn Nguyên Ngọc, kết quả thi môn Lịch sử kỳ thi ĐH năm nay và những diễn tiến xung quanh  “là chuyện hết sức nghiêm túc, nên cũng phải nói với nhau rất nghiêm túc”. Cho rằng, hiện nay người ta chán, ghét học văn, học sử, là vì dùng văn, sử để dạy chính trị là chủ yếu, ông khuyến nghị “nhìn thẳng, nói thẳng một lần cho xong đi, để mà còn tiến lên cùng thiên hạ”. Dưới đây là “câu chuyện nghiêm túc” của ông.

Thí sinh dự thi ĐH đợt 2 năm 2011. Ảnh: Lê Anh Dũng

Trước hết, chính các thứ thời đại, xu thế, thế hệ, cách mạng khoa học công nghệ, biến đổi thị trường lao động… đòi hỏi hơn bao giờ hết phải coi trọng khoa học xã hội nhân văn, trong đó có sử và môn sử (và cả môn văn nữa, mà kết quả vừa rồi cũng chẳng hay ho hơn mấy).

Xin nêu một bằng chứng: chính là đứng trước những vấn đề như vậy, mà cách đây mấy năm trường đại học Harvard nổi tiếng của Mỹ đã rà soát lại toàn bộ chiến lược của họ, và nghiêm khắc nhận ra, mặc dầu đã cố gắng rất nhiều, họ vẫn còn coi trọng chưa đủ các môn xã hội nhân văn và quyết chuyển hướng mạnh mẽ hơn nữa vào các môn ấy.

Một nền giáo dục trong thực tế liệt khối C xuống hạng bét, để cho “chuột chạy cùng sào mới vào khối C”, là một nền giáo dục suy đồi. Và bế tắc.

Buồn thay, đó chính là tình trạng thực của nền giáo dục chúng ta hiện nay. Và đừng nói rằng điều đó không liên quan gì đến tội ác gia tăng trong xã hội, và cả trong học đường, làm nhức nhối toàn xã hội, còn những người đứng đầu ngành giáo dục thì bình chân như vại.

Tất nhiên, vấn đề ở đây lớn hơn vấn đề giáo dục, lớn hơn vấn đề của ngành giáo dục, nhưng muốn nói gì thì nói, ngành giáo dục phải chịu trách nhiệm chính. Bởi vì nó được sinh ra, xã hội bỏ tiền mồ hôi nước mắt ra nuôi nó, là để nó làm trước hết công việc ấy: giữ cái nền bình ổn lâu dài vững chãi cho xã hội, cho sự tồn tại và phát triển của xã hội.

Quả đã đến lúc cần rà soát lại một cách căn bản toàn bộ chiến lược của nền giáo dục này; và câu hỏi căn bản, đầu tiên là: nó định chế ra máy hay đào tạo ra người?

Nếu quả nó định đào tạo ra người thì nhất thiết không vì bất cứ lý do gì, vì lý do “thời đại” càng không, có thể để mặc cho khối C lủi thủi như vậy, không thể coi kết quả thảm hại của thi sử năm nay là bình thường. Đấy là thảm họa, bởi vì đấy không chỉ là chuyện kết quả học sử thi sử như thế nào, mà là dấu hiệu con người coi các giá trị tinh thần và nhân văn chẳng còn đáng xu nào! Một thảm họa xã hội!

Mấy hôm nay, nhiều người đã bàn tán xôn xao về sự cố này, và nhiều ý kiến đã tập trung vào cách dạy và học sử. Chắc đều đúng. Tuy nhiên, hình như cũng chưa đến lõi của vấn đề.

Hẳn ai cũng biết trong các môn học ở trường hiện nay, bị học sinh sinh viên chán nhất, ghét nhất, do đó cũng học kém nhất, học một cách đối phó nhất, kết quả tất cũng tệ nhất là môn sử và môn văn – cùng một vài môn khác thuộc cái gọi là “chương trình cứng”.

Vì sao? Rất đơn giản, và chắc cũng không ít người biết rõ nhưng vì lý do này khác đã không nói ra. Thôi thì cho tôi nói thật vậy: vì đó là những môn bị chính trị hóa nhiều nhất, nặng nề nhất! Chính trị chắc chắn không có gì là xấu, trái lại là khác. Rất cần thiết và cũng có thể rất hay.

Học chính trị là quá cần thiết chứ, và có thể dạy thật hay nữa. Nhưng sử là sử, văn là văn, chính trị là chính trị, không thể và hoàn toàn không nên lẫn lộn, dùng cái này để làm cái kia, đem cái này làm công cụ cho cái kia. Cũng không phải là “thống soái” để cho tất cả những cái khác, môn khác phải châu vào cúi đầu phục vụ nó. Mỗi cái có chức năng riêng không thể thay thế của nó để làm nên con người ra người.

Nói trắng ra, hiện nay người ta chán, ghét học văn, học sử, là vì dạy văn thì có thật sự dạy văn đâu mà là dùng văn để dạy chính trị, chủ yếu để dạy chính trị. Sử cũng hoàn toàn như vậy, không hề khác.

Một ví dụ: có lần tôi đã nói với một người hiện có vị trí rất cao trong lãnh đạo đất nước rằng tất cả các đề thi sử tốt nghiệp và thi vào đại học gần 40 năm nay đều chỉ hỏi về lịch sử Việt Nam từ sau năm 1930. Cứ như chỉ từ năm 1930 nước ta mới có cái gọi là lịch sử, còn trước đó… chỉ là tiền sử, là thời man dã, người còn là khỉ vượn gì đó thôi chứ chưa thành người!

Ông ấy ngạc nhiên hỏi thật thế sao? Thì anh cứ kiểm tra  mà xem, tôi bảo. Không biết sau đó ông ấy có kiểm tra không, nhưng rồi không thấy ông nói gì nữa … Học sử học văn như thế, thú thật đến tôi cũng chán ghét, và đi thi chưa chắc đã được 0,5 điểm như thí sinh tội nghiệp vừa rồi.

Vậy đó, sự thật! Còn e dè, sợ “nhạy cảm”, tránh né nhau, kiêng sợ những lực lượng vô hình như thần thánh, không dám nói thật ra thì có thay đổi cách học cách dạy đến mấy, khéo sang năm môn sử lại 99,99% dưới điểm 5 cho mà xem.

Và văn cũng không hơn đâu. Nhìn thẳng, nói thẳng một lần cho xong đi, để mà còn tiến lên cùng thiên hạ, để có một nền giáo dục thực sự lành mạnh và hiệu quả, đào tạo con người ra người, cho một đất nước thật sự văn minh.

Gần đây giáo sư Ngô Việt Trung, Viện trưởng Viện Toán học Việt Nam, đã nói rất thẳng thắn: Phải tách khoa học ra khỏi thế quyền.

Giáo sư Hoàng Tụy thì nói: Phải “thế tục hóa”nền giáo dục của chúng ta. Ai cũng biết cuộc cách mạng về giáo dục ở châu Âu đưa đến nền giáo dục hiện đại rực rỡ ngày nay, là kết quả tuyệt vời của cuộc đấu tranh thế tục hóa giáo dục, giải phóng giáo dục ra khỏi kìm chế lâu dài của Nhà thờ. Cần hiểu lời Hoàng Tụy trong ý nghĩa đó.

Nhân nói chuyện sử, xin kể điều này: Ở Pháp có một tổ chức do các nhà sử học độc lập lập ra, tên là CVUH (Comité de Vigilance face à l’usage public de l’histoire), có thể dịch là Ủy ban Cảnh giác đối mặt với việc đưa lịch ra sử dụng trong công chúng. Vậy đó, lịch sử luôn rất dễ bị lợi dụng, thậm chí bóp méo, cắt xén, cắt nghĩa tùy tiện bởi các thế lực khác nhau nhằm làm công cụ cho những mục đích phi lịch sử. Ở nhà trường, cảnh giác với lợi dụng này càng phải ráo riết hơn.

Học lịch sử tuyệt nhiên cũng không cần nhớ thuộc lòng đến mụ mị bất cứ ngày tháng phiền phức và vô ích nào, khi như lời ông bộ trưởng, chúng ta đang sống trong “thời đại” này, cái thời đại chỉ cần nhẹ tay nhấp chuột là ra tất cả.

Học sử là để có cái mà không bất cứ con chuột hiện đại nào nhấp ra được cho ta: nhận ra được biện chứng lạ lùng và tất yếu của lịch sử, để mà biết làm người cho xứng đáng người, làm công dân độc lập, tự chủ, sáng tạo, đầy trách nhiệm của nước Việt và của thế giới. Đặc biệt hôm nay, khi vận mệnh Tổ quốc một lần nữa lại đứng trước thử thách lớn.

  • Nhà văn Nguyên Ngọc
  • Source:    http://vietnamnet.vn/vn/giao-duc/33607/khong-the-lan-lon-lich-su-voi-chinh-tri.html
 

Thẻ:

2 responses to “Nhà văn Nguyên Ngọc: Không thể lẫn lộn lịch sử với chính trị

  1. Tuy Nguyen-xuan

    Tháng Tám 6, 2011 at 9:00 chiều

    Đọc bài này của bác Nguyên Ngọc, tôi nhớ giai đoạn cách đây chừng 35 năm, nhiều anh bạn cứ xoèn xoẹt như vet : “Hồng hơn chuyên ! hồng hơn chuyên !”. Ý là tôi chỉ là “chuyên” (đại khái thôi), còn các anh ấy hồng ròng, hông gốc….thì theo tam đoạn luận thì các anh ấy …tất hơn tôi nhiều lắm. Đó là chuyện tếu.

    Nghiêm trọng hơn là các giáo chức cách mạng sau đại chiếm thắng 1975 áp dụng triệt để (lút gaz văng bù lon) trong các kỳ thi tuyển lên đại hoc: Con cháu Ngụy (tất cả dân miền Nam), sống với Ngụy quân ngụy quyền … đều bị ban giám khảo đương quyền .. đương nhiên, máy móc và công khai loại ra.

    Đề tài này viết 50 trang chưa hết. Xin phát họa vài hàng các bạn đọc cho vui thôi. Xin nhường lời cho các bạn.

    Trước khi dừng bút, hát nghêo ngao thơ Hàn Mạc Tử cho đỡ buồn thúi ruột

    Trời hỡi bao giờ tôi chết đi
    Bao giờ tôi hết được yêu vì
    Bao giờ mặt nhật tan thành máu
    Và trái tim (khối óc) tôi cứng tợ si etcetera etcetera …

     
  2. Thủy XuanNguyen

    Tháng Tám 6, 2011 at 10:39 chiều

    – Tôi nghĩ tới Tư Mã Thiên
    – Tư Mã Thiên là tên vô danh tiểu tốt nào đấy ?
    – Ấy chết, cậu lại nói càng. Ông ấy là sử gia lỗi lạc bên Tàu đấy.
    – Nói càng cái QUÁI zi ! Tôi đếch cần biết tên vô danh tiểu tốt ấy ! Ba thằng Tàu tôi ghét lắm lắm lắm. Kỳ rồi thi vào DH,môn sử tôi được hạng nhất. Cậu biết bao nhiêu điểm không ? 5/20 chứ không đùa đâu !
    – Theo Bách khoa toàn thư thì Tư Mã Thiên (145 TCN – 86 TCN), tên tự là Tử Trường, là tác giả bộ Sử ký (史記); với bộ sử đó, ông được tôn là Sử thánh, một trong Mười vị thánh trong lịch sử Trung Quốc.
    – Cậu lại lạc đề rồi nhưng cứ tiếp tục đi. Tôi tò mò muốn biết cậu muốn dẫn tôi đi phiêu lưu ở đâu !
    – Cậu có biết Tam đoạn luận là cái quỷ quái gì không ?
    – Zời, ai cha biết cái thứ ấy. Phố Khâm Thiên Hà Lội nó chạy cùng đuờng. Rồi sao ? Cậu không thích những cái thứ nhập cảng ấy à ?
    – Tư Mã Thiên bi thiến !
    – Chữ thiên cùng vần vời chử thiến ấy mà !
    – Nhà văn Nguyên Ngọc đang théc méc không biết làm cách nào cho việc giảng dạy môn sử nước ta khá hơn.
    – Thế … Tam loạn luân cua cậu mắc mớ gì về việc giáo duc sử ký ?
    – Đây, ý của tôi như thế này nhé : Tư Mã Thiên là sử thánh. Tư Mã Thiên bị thiến. Vậy thì muốn nam hoc sinh gioi về môn sử Ký thì nên thiến chúng nó luôn !
    – Thấy MẸ may quá, tớ thoát rồi Nhưng mà nữ học sinh thì sao ?
    – Cũng vậy, thiến luôn !
    – May quá, tháng trước tớ cươi vợ gồi ! ouf ! Nhưng mà làm như vậy là cậu phạm pháp đấy. Ở xứ người thì cậu ở tù … mọt gông đấy !
    – Ừ nhỉ, chuyện này khá lôi thôi.
    – Lôi thôi làm thao, cậu cứ nói tớ nghe, nào !
    – Tức là phai ra luật mới. Nữ thập tam, nam thậo tứ phải khai báo trước, tới đúng ngày thì phụ huynh phải đem chúng đi thiến.
    – Trai thì khả dĩ thiến được, mà gái thì … thì nàm thao lại thiến được ??
    – Khoan nào …
    – Khoan ?
    – TRAI thìTHIẾN, GÁi thì THIỆN, được chưa ?
    – Không. Khẳng định là không được, 100 lần không được !
    – Xem hừm hừm …trai thì cai ý nó nhô ra, cắt đi thì gọi là thiến. Gái thì nó lại lõm vào, tức là phải kiếm cách tiện nò đi. EUREKA :trai thiến gái tiện. Nghe được chưa ?
    – Nhưng làm sao quốc hội chịu nuốt trôi được cái điều luật kinh khủng ấy ?
    – Cậu đừng lo !
    – Sao lại đửng lo ?
    – Phần đông là nghị GẬT không à !
    – Bé cái nhầm. Nghi gât, tham nhũng … là sản phẩm của Mỹ Ngụy !
    – Biết thế, nhưng mà !
    – Nhưng mà cái quái zì ?
    – Nhưng mà “nhập gia tùy tục”. Đất chúng nó như vậy nên chúng nó như vậy. Bi giờ …
    – Sao bi giờ ?
    – Bây giờ ta vào ở cái đất ấy thi ta … cũng vậy thôi !
    – Cậu nói chuyện lòng vòng lôi thôi nhức đầu lắm. Tớ đi ngủ thôi. À demain !
    – Bonne nuit, à 2 mains
    – FFFF :))))

     

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: